تشنج چیست؟ | علائم، علت، روش‌های تشخیص و درمان
تشنج (Seizure) به فعالیت غیرطبیعی و ناگهانی سلول‌های عصبی مغز گفته می‌شود که می‌تواند باعث تغییر در هوشیاری، حرکات بدن، احساسات یا رفتار فرد شود. برخلاف تصور بسیاری از افراد، تشنج همیشه با زمین خوردن یا حرکات شدید اندام‌ها همراه نیست؛ گاهی تنها با خیره شدن، گیجی کوتاه‌مدت یا حرکات ظریف دست و صورت بروز می‌کند.
تشنج یک بیماری مستقل نیست، بلکه نشانه‌ای از وجود اختلال در عملکرد مغز است و می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. دکتر خلیل میرزامحمدی، متخصص جراحی مغز و ستون فقرات، با بررسی دقیق علت بروز تشنج و استفاده از روش‌های تشخیصی پیشرفته، مناسب‌ترین مسیر درمان را برای بیماران انتخاب می‌کند.
مشاوره تخصصی مغز و اعصاب
اگر دچار تشنج‌های مکرر یا اولین تجربه تشنج شده‌اید، برای تشخیص علت زمینه‌ای و پیشگیری از عوارض جدی، مراجعه به یک متخصص جراح مغز ضروری است.
تفاوت تشنج و صرع چیست؟
ممکن است فرد تنها یک بار در طول زندگی دچار تشنج شود؛ برای مثال به دلیل تب شدید، افت قند خون یا ضربه به سر. اما صرع (Epilepsy) زمانی مطرح می‌شود که فرد بدون علت موقت، دچار تشنج‌های مکرر شود.
علائم تشنج
علائم بسته به ناحیه‌ای از مغز که درگیر شده متفاوت است؛ شایع‌ترین نشانه‌ها عبارت‌اند از:
- از دست دادن هوشیاری
- حرکات غیرارادی دست و پا
- سفت شدن عضلات و خیره شدن به یک نقطه
- پرش‌های عضلانی و اختلال در تکلم
- گاز گرفتن زبان و بی‌اختیاری ادرار
علت‌های ایجاد تشنج
عوامل متعددی می‌توانند زمینه‌ساز بروز تشنج باشند، از جمله:
- صرع
- تومور مغزی
- آنوریسم مغزی
- سکته مغزی، ضربه به سر یا خونریزی مغزی
- عفونت‌های مغزی مانند مننژیت
- اختلالات متابولیک و قند خون
تشخیص و درمان
برای تشخیص دقیق، پزشک از روش‌های تصویربرداری و بررسی‌های عملکردی استفاده می‌کند:
- انجام MRI مغز برای بررسی ساختار مغز
- ثبت نوار مغز (EEG) جهت ارزیابی فعالیت الکتریکی
- بررسی و تفسیر تصاویر پزشکی توسط متخصص
درمان ممکن است شامل دارودرمانی یا مداخلات جراحی باشد. اگر تشنج ناشی از توده باشد، روش‌هایی مانند جراحی تومور مغز با رهیاب مغزی (Neuronavigation) بهترین گزینه برای کنترل بیماری است.
بله، یکی از علائم برخی تومورهای مغزی به‌ویژه در مراحل اولیه، بروز حملات تشنجی است.
بله، به‌ویژه در اولین حمله یا در صورت وجود علائم هشداردهنده، انجام تصویربرداری برای رد احتمال ضایعات مغزی ضروری است.
